Kedi sahiplerinin en sık karşılaştığı sahnelerden biri şudur: Kediniz masanın üzerine çıkar, yavaşça en sevdiğiniz kupaya yaklaşır, patisini uzatır ve siz daha "Hayır!" diyemeden bardağı yere itiverir ya da benim kedim gibi ansısın en sevdiğiniz vazoyu deviriverir. Peki, kedi neden eşyaları iter? Bu davranış çoğu zaman bir yaramazlık gibi görünse de, aslında kedilerin dünyasında çok derin anlamlar taşır. Kediler dünyayı patileriyle keşfeden, meraklı ve avcı canlılardır. Eşyaları itmek; onların içgüdüsel ihtiyaçlarından, iletişim kurma çabalarına kadar pek çok farklı sebepten kaynaklanabilir. Bu yazımızda, kedimiyavliyor.com okurları için kedilerin bu ikonik hareketinin arkasındaki nedenleri inceleyeceğiz.
1. Avcılık İçgüdüsünün Modern Ev Hayatına Yansıması
Kediler, evcilleşmiş olsalar bile genlerinde hâlâ vahşi
atalarının avcılık kodlarını taşırlar. Doğada bir kedi, avının (bir fare veya
böcek) hayatta olup olmadığını anlamak için ona patisiyle dokunur.
Hareket Testi
Masanın kenarındaki bir kalem veya anahtarlık, kediniz için
potansiyel bir "av" simülasyonudur. Kediniz o nesneyi ittiğinde
aslında şunu kontrol eder: "Bu şey canlı mı? Kaçacak mı? Tepki verecek
mi?" Nesne yere düştüğünde veya yuvarlandığında kedi, avının
hareketlendiğini düşünerek heyecanlanır.
Kovalamaca Hazırlığı
Eşyayı itmek, aslında bir oyunun başlangıcıdır. Kediler için
yere düşen ve yuvarlanan her şey, peşinden koşulacak yeni bir hedeftir. Bu,
onların fiziksel kapasitelerini test etme yöntemidir.
2. Merak ve Dünyayı "Patiyle" Keşfetme
İnsanlar dünyayı anlamak için ellerini kullanır ve sorular
sorar; kediler ise patilerini kullanır. Kedi neden eşyaları iter
sorusunun en temel cevaplarından biri saf meraktır.
Fizik Kurallarını Öğrenmek
Kediler oldukça zeki canlılardır. Bir objeyi ittiklerinde
onun ağırlığını, dokusunu ve nasıl bir ses çıkardığını öğrenirler. Yerçekimi
testi yapmak onlar için bir nevi bilimsel deneydir. "Bu cam kase yere
düştüğünde parçalanıyor ama bu plastik top zıplıyor" bilgisi, kedinin
hafızasına kaydedilir.
Yeni Nesnelerle Tanışma
Eve yeni bir biblo veya mutfak gereci aldığınızda kedinizin
ona ilk tepkisi muhtemelen bir pati darbesi olacaktır. Bu, kedinin o nesneyi
güvenli alanına kabul etmeden önceki "güvenlik kontrolü"dür.
3. Dikkat Çekme ve Sizinle İletişim Kurma Çabası
Kediler, hangi davranışların sizin ilginizi çektiğini çok
çabuk öğrenirler. Eğer siz, kediniz bir bardağı ittiğinde hemen yerinizden
kalkıp yanına gidiyorsanız veya ona sesleniyorsanız, kediniz bunu bir
"çağrı yöntemi" olarak benimser.
- Negatif
İlgi de İlgidir: Kediniz için sizin ona kızmanız veya
"Yapma!" demeniz bile bir etkileşimdir. Sıkılmış bir kedi için
azarlanmak, görmezden gelinmekten daha iyidir.
- Mama
Saati Hatırlatıcısı: Çoğu kedi sahibi, sabahın erken saatlerinde
komodindeki eşyaların tek tek yere atılmasıyla uyanır. Bu, kedinizin
"Acıktım, kalk ve benimle ilgilen" deme şeklidir.
4. Can Sıkıntısı ve Enerji Patlaması
Ev ortamında yaşayan kediler, enerjilerini boşaltacak
yeterli alan veya uyaran bulamadıklarında kendi eğlencelerini yaratırlar. Eşyaları
yere atmak, kediler için harika bir vakit geçirme aracıdır.
Zihinsel Uyaran Eksikliği
Eğer kediniz gün boyu evde yalnız kalıyorsa ve çevresinde
onunla etkileşime girecek oyuncaklar yoksa, raflardaki objeler onun "oyun
arkadaşı" olur. Özellikle yüksekten düşen eşyaların çıkardığı ses, kedinin
can sıkıntısını anlık olarak giderir.
Fiziksel Aktivite İhtiyacı
Genç kedilerde ve yavru kedilerde bu davranış daha sık
görülür. Yüksek enerji seviyesi, onları sürekli hareket halindeki nesneleri
kovalamaya iter. Eğer ortada hareket eden bir şey yoksa, kediniz o şeyi kendisi
hareket ettirir!
5. Sebep-Sonuç İlişkisini Test Etme
Kedilerin bilişsel yetenekleri oldukça gelişmiştir. Bir
eylemin bir sonucu olduğunu anlamaktan büyük keyif alırlar.
- Eylem:
Vazoyu it.
- Sonuç:
Gürültülü bir kırılma sesi ve sahibinin odaya koşarak gelmesi.
Kediniz bu zinciri bir kez kurduğunda, gücünü test etmek
için bu deneyi tekrarlayacaktır. Bu, kedilerin çevreleri üzerinde kontrol
sahibi olma arzusunun bir parçasıdır.
6. Alan Hakimiyeti ve "Burası Benim" Mesajı
Kediler bölgeci hayvanlardır. Evin her köşesini, her rafını
ve masasını kendi bölgeleri olarak görürler.
Masanın Üstündeki Fazlalıklar
Eğer kediniz masanın üzerine çıkıp orada uyumak veya oturmak
istiyorsa, sizin oraya koyduğunuz anahtarlık, kitap veya kumanda onun için bir
"engel" teşkil eder. Kediniz, kendi alanını temizlemek ve kendisine
yer açmak için o eşyaları yoldan çeker (yani yere iter).
7. Dokunsal Tatmin ve Duyusal Deneyim
Bazı nesnelerin dokusu, kedilerin patileri için çok
caziptir. Yumuşak bir sünger, pürüzsüz bir cam veya hışırdayan bir kağıt...
Kediler, bu nesnelere dokunmaktan ve onların hareketini hissetmekten zevk
alırlar. Bu davranış, kediler için bir nevi "stres atma" yöntemi de
olabilir.
8. Stres ve Rutin Değişiklikleri
Her ne kadar oyun gibi görünse de, bazen artan eşya itme
davranışı bir stres belirtisi olabilir. Evde yapılan bir tadilat, yeni bir
evcil hayvanın gelmesi veya mama saatinin değişmesi kediyi huzursuz edebilir.
- Huzursuzluk
Belirtisi: Kedi, içindeki gerginliği atmak için daha agresif oyunlara
veya eşyaları devirmeye yönelebilir.
- Rutine
Dönüş: Eğer bu davranış aniden ve çok sık sergilenmeye başladıysa,
kedinizin hayatında onu neyin strese soktuğunu gözlemlemeniz faydalı
olacaktır.
9. Öğrenilmiş Davranışlar
Eğer evde birden fazla kediniz varsa, biri diğerinden bu
davranışı öğrenebilir. "Eşyayı itince mama geliyor" ya da
"Eşyayı itince oyun başlıyor" bilgisini gözlem yoluyla
aktarabilirler. Kediler arasındaki sosyal etkileşim, bu tür "yaramazlıkların"
yayılmasına neden olabilir.
10. Karakter ve Kişilik Farklılıkları
Her kedi eşya itmez. Bazı kediler çok daha sakin ve eşyalara
karşı saygılıyken, bazıları tam bir "yıkım ekibi" gibi çalışır. Misal
arkadaşımın kedisinin hiç böyle bir huyu yokken benim kedim ise tam bir eşya
düşkünüdür.
- Meraklı
Kediler: Siyam veya Abyssinian gibi ırklar daha meraklı oldukları için
bu davranışı daha sık gösterirler.
- Sakin
Kediler: Daha yaşlı veya düşük enerjili kediler, eşyaları itmek yerine
yanlarından geçip gitmeyi tercih ederler.
Kedimin Eşyaları İtmesini Nasıl Engelleyebilirim?
Bu davranış tamamen içgüdüsel olduğu için onu tamamen
durdurmak zordur ancak yönetmek mümkündür. İşte bazı pratik ipuçları:
Oyun Süresini Artırın
Kedinizin enerjisini eşyalarınızdan değil, oyuncaklarından
almasını sağlayın. Günde en az iki kez 15 dakikalık aktif oyun seansları (olta
oyuncaklar, lazerler) kedinizi yoracak ve eşyalarınıza olan ilgisini
azaltacaktır.
Çevresel Zenginleştirme Sağlayın
Kedi ağaçları, pencere önü tünekleri ve interaktif zeka
oyuncakları, kedinizin zihnini meşgul tutar. Kendi eşyalarıyla meşgul olan bir
kedi, sizin biblolarınızla uğraşmaz.
Evi "Kedi-Dostu" Hale Getirin
Değerli, kırılabilir veya tehlikeli (ilaç, kesici alet)
eşyalarınızı kedinizin ulaşamayacağı kapalı dolaplarda saklayın. Masaların
kenarlarını boş bırakmak, kedinizin itme dürtüsünü tetikleyecek nesneleri
ortadan kaldırır.
Tepkinizi Kontrol Edin
Kediniz bir şeyi ittiğinde çığlık atmak veya peşinden koşmak
yerine, o an ilgisiz kalmaya çalışın (tabii tehlikeli bir durum yoksa). İlgi
çekmediğini anlayan kedi, bir süre sonra bu yöntemi kullanmaktan vazgeçebilir.
Önemli Not: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve
veteriner tavsiyesi yerine geçmez. Kedinizde ani davranış değişiklikleri
gözlemliyorsanız bir uzmana danışmanız en doğrusudur.
Kedilerin eşyaları itmesi; sadece bir yaramazlık değil,
onların doğal avcılık yeteneklerinin, bitmek bilmeyen meraklarının ve bizimle
iletişim kurma isteklerinin bir birleşimidir. Kedi neden eşyaları iter
sorusunun cevabını bildiğinizde, onlara kızmak yerine bu davranışın altında
yatan ihtiyacı (oyun, ilgi veya keşif) karşılamaya odaklanabilirsiniz.
Unutmayın, kediniz sizi sinirlendirmek için değil, dünyayı kendi penceresinden
anlamlandırmak için o bardağı yere düşürüyor.
Onunla bol bol oyun oynadığınız, zihinsel olarak
desteklediğiniz ve güvenli bir ortam sunduğunuz sürece bu küçük kazalar
ilişkinizin tuzu biberi olacaktır.
Yorumlar
Yorum Gönder