Kedi neden tuvaletinin dışına yapar? Kedinin kum kabı varken başka bir yere idrarını veya dışkısını yapması; sağlık sorunları, kum kabından hoşlanmama, stres, çevresel değişiklikler veya belirli bir yüzeyi tercih etme gibi farklı nedenlerden kaynaklanabilir. Bu davranış inatlaşma ya da sahibini cezalandırma olarak değerlendirilmemelidir. Özellikle davranış aniden başladıysa önce olası sağlık sorunlarının veteriner hekim tarafından değerlendirilmesi önemlidir.
Kediler Tuvaletinin Dışına Yapabilir mi?
Evet, bazı kediler zaman zaman tuvalet kabı dışında
tuvaletini yapabilir. Bu durum her zaman ciddi bir problem anlamına gelmez.
Çoğu zaman kedi, bulunduğu ortamla veya tuvalet kabıyla ilgili bir
rahatsızlığını bu şekilde ifade eder.
Kedi Neden Tuvaletinin Dışına Yapar? En Yaygın Nedenler
Önemli veteriner uyarısı: Kediniz daha önce kum kabını düzenli kullanırken aniden dışına yapmaya başladıysa, bunu yalnızca davranış sorunu olarak değerlendirmeyin. İdrar yaparken zorlanma, sık sık kum kabına girme, ağrı belirtisi, idrarda kan, iştahsızlık veya halsizlik varsa veteriner hekime başvurun. Özellikle çok az veya hiç idrar çıkaramama acil veteriner müdahalesi gerektirebilir.
Kum Kabından
Memnun Olmaması
Kediler tuvalet konusunda oldukça seçicidir. Kum kabı hoşuna
gitmiyorsa alternatif arayabilir.
- Kumun
dokusunu sevmemesi
- Kumun
çok kirli olması
- Kumun
fazla kokması
- Daha
önce kullanılan kumun değiştirilmesi
Bu durumlarda kedi, tuvalet ihtiyacını kabın dışına yapmayı
tercih edebilir.
Kum Kabının Temizliği
Temizlik, kediler için çok önemlidir.
- Uzun
süre temizlenmemiş kum
- Topaklanmış
ve dağılmış alanlar
- Kötü
koku
kedinin tuvaleti kullanmak istememesine neden olabilir.
Kum Kabının Konumu Davranışı Etkiler mi?
Gürültülü veya Rahatsız Edici Ortamlar
Kum kabının bulunduğu yer, kedinin tuvalet alışkanlığını
doğrudan etkiler.
- Çamaşır
makinesi yakını
- Gürültülü
alanlar
- Sürekli
insan trafiği olan yerler
Kedi bu ortamlarda kendini güvende hissetmeyebilir ve başka
bir yer seçebilir.
Güvenlik ve Mahremiyet İhtiyacı
Kediler tuvalet sırasında yalnız kalmak ister.
- İzlenmekten
hoşlanmazlar
- Ani
seslerden ürkerler
- Kaçış
alanı isterler
Bu ihtiyaçlar karşılanmadığında tuvalet dışı davranış
görülebilir.
Kedi Tuvalet Dışına Yaparak Bir Şey Mi Anlatır?
Alan Sahiplenme ve İşaretleme Davranışı
Bazı kediler için tuvalet dışına yapmak:
- Alanı
sahiplenme
- Ortama
koku bırakma
- Kendini
ifade etme
şekli olabilir. Özellikle evde başka hayvanlar varsa bu
davranış daha sık görülebilir.
Stres ve Çevresel
Değişiklikler
Kediler değişikliklere hassastır.
- Ev
değişikliği
- Yeni
bir eşya
- Yeni
bir insan veya hayvan
- Rutin
bozulması
Bu durumlar kedide strese yol açabilir ve tuvalet
alışkanlığını etkileyebilir.
Kedi Daha Önce Yapmıyorken Sonradan Yapıyorsa Ne Anlama
Gelir?
Davranışsal Bir
Tepki Olabilir
Eğer kedi uzun süre tuvaletini düzgün kullanmışken birden
dışına yapmaya başladıysa:
- Ortamda
bir değişiklik olmuş olabilir
- Kum
veya kabın yeri değişmiş olabilir
- Kedi
kendini rahatsız hissediyor olabilir
Bu tür durumlar davranış değişikliği olarak değerlendirilir.
Öğrenilmiş veya
Alışkanlığa Dönüşmüş Davranışlar
Bazı kediler bir kez tuvalet dışına yaptıktan sonra:
- Aynı
yeri tekrar kullanabilir
- Orayı
“uygun alan” olarak algılayabilir
Bu da zamanla alışkanlığa dönüşebilir.
Tuvalet Dışına Yapılan Yer Önemli mi?
Belirli Noktaların
Seçilmesi
Kedi genellikle aynı yere yapıyorsa:
- Orayı
güvenli buluyor olabilir
- Sessiz
ve tenha olduğu için tercih edebilir
- Koku
kalmış olabilir
Bu, rastgele yapılan bir davranıştan ziyade bilinçli bir
tercihtir.
Yumuşak Yüzeylerin
Tercih Edilmesi
Bazı kediler:
- Halı
- Kilim
- Banyo
paspası
gibi yüzeyleri kum benzeri bulabilir. Bu da tuvalet dışına
yapma davranışını açıklayabilir.
Kedi Tuvaletinin Dışına Yapıyorsa Ne Yapılmalı?
Günlük Hayatta Dikkat Edilebilecek Noktalar
Tedavi veya tıbbi yönlendirme yapmadan şu noktalara dikkat
edilebilir:
- Kum
kabını düzenli temizlemek
- Kum
değişikliklerini ani yapmamak
- Kum
kabını sakin bir alana koymak
- Kediyi
cezalandırmamak
- Davranışı
kişisel algılamamak
Bu yaklaşım, kedinin kendini daha güvende hissetmesine
yardımcı olur.
Bu Davranış Her Zaman Sorun mu?
Hayır. Tuvalet dışına yapmak her zaman ciddi bir problem
anlamına gelmez. Çoğu zaman kedi, çevresel bir rahatsızlığı bu şekilde ifade
eder.
Ne Zaman Veterinere Gidilmeli?
Kedinizin kum kabı dışına yapma davranışı aniden başladıysa veteriner hekim değerlendirmesi önemlidir. Özellikle aşağıdaki belirtilerden biri varsa gecikmeden veteriner hekime başvurun:
- İdrar yaparken zorlanma veya ağlama
- Sık sık kum kabına girip çıkma
- Normalden çok az idrar yapma
- İdrarda kan görülmesi
- Genital bölgeyi sürekli yalama
- İştahsızlık, kusma veya belirgin halsizlik
- Kum kabına gitmesine rağmen hiç idrar yapamama
Kedinin hiç idrar yapamaması veya yalnızca birkaç damla çıkarabilmesi acil bir durum olabilir. Böyle bir durumda beklemeden en yakın veteriner kliniğine başvurun.
Kediniz konuşamaz ama biz anlatabiliriz.
Kaynaklar
Cornell Feline Health Center – Feline Behavior Problems: House Soiling
Yorumlar
Yorum Gönder